Odpady wydobywcze po nowelizacji

wydany w Ecomanager – 2013-2
  DRUKUJ
Na początku grudnia 2012 r. prezydent Bronisław Komorowski podpisał nowelizację ustawy o odpadach wydobywczych oraz niektórych innych ustaw. Implementuje ona przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/21/WE.
 
Ustawą z 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o odpadach wydobywczych oraz niektórych innych ustaw1 znowelizowano Ustawę z 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych2. Zmiany miały zarówno charakter formalny, jak i merytoryczny. Związane były z dotychczasową nieprawidłową transpozycją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/21/WE z 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającej dyrektywę 2004/35/WE3, a także z koniecznością uwzględnienia decyzji wykonawczych Komisji Europejskiej.
 
Elementem formalnym nowelizacji jest zamiana w tekście ustawy odniesień do Ustawy z 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (DzU z 2005 r. nr 228, poz. 1947, z późn. zm.) na obowiązującą już od ponad roku Ustawę z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (DzU z 2011 r. nr 163, poz. 981). Ponadto z zakresu ustawy wyłączono nadkład stanowiący masy ziemne lub skalne, usuwane znad złoża w celu umożliwienia wydobycia kopaliny użytecznej, zwałowany na obszarze górniczym, o ile nie stanowi odpadu w rozumieniu przepisów Ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, a termin i sposób jego zagospodarowania zostały określone zgodnie z przepisami Ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, dotyczącymi ruchu zakładu górniczego.
 
Zmiana definicji
Nowa ustawa zmieniła szereg definicji. Przykładowo za obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych uznaje się obiekt przeznaczony do składowania odpadów wydobywczych w formie stałej, ciekłej, w roztworze lub zawiesinie, w tym hałdy i stawy osadowe, obejmujący tamy lub inne konstrukcje służące do powstrzymywania, zatrzymywania, ograniczania lub umacniania takiego obiektu. Obiektem tym nie jest jednak wyrobisko górnicze, wypełniane odpadami wydobywczymi w celach rekultywacyjnych i technologicznych. Za poważny wypadek uznaje się z kolei zdarzenie w miejscu prowadzenia działalności związanej z gospodarowaniem odpadami wydobywczymi, w szczególności w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, prowadzące do natychmiastowego lub występującego po pewnym czasie poważnego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub środowiska, w miejscu prowadzenia działalności lub poza nim. W nowej ustawie zmianie uległo także pojęcie rekultywacji terenu. Aktualnie rozumie się przez to zagospodarowanie terenu, w tym oczyszczanie gruntu, na który miał wpływ obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w taki sposób, aby przywrócić go do właściwego stanu użytkowego i przyrodniczego, ze szczególnym uwzględnieniem jakości gleby, dzikiej fauny i flory, siedlisk naturalnych, systemów słodkiej wody oraz krajobrazu. Z kolei nowa jest definicja przemieszczania – to gospodarowanie masami ziemnymi i skalnymi, związane z wydobywaniem kopalin ze złóż w obrębie wyrobiska górniczego w rozumieniu Ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze.
 
Nowe obowiązki
Na posiadaczy odpadów wydobywczych ustawa nałożyła dodatkowe obowiązki. Są oni zobligowani do ograniczania negatywnego oddziaływania odpadów wydobywczych na środowisko, życie i zdrowie ludzi, ale także do zapobiegania lub zmniejszania, w możliwie najszerszym zakresie, wszelkich niekorzystnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi, powstałych w wyniku gospodarowania odpadami wydobywczymi, również po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, przy uwzględnieniu najlepszych dostępnych technik, o których mowa w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
 
W programie gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz w decyzji go zatwierdzającej  dodano też obowiązek określania, poza ilością odpadów wydobywczych przewidzianych do wytworzenia w ciągu roku, również rodzaju i łącznej ilości poszczególnych rodzajów odpadów wydobywczych, przewidzianych do wytworzenia w trakcie całej działalności wydobywczej, w zakresie objętym programem gospodarowania odpadami wydobywczymi. Nakazano też, aby akty te zawierały odniesienia do wyników badań takich elementów środowiska, jak wody powierzchniowe i podziemne, przeprowadzanych na potrzeby monitoringu obiektów unieszkodliwienia odpadów wydobywczych, które stanowiłyby podstawę właściwej oceny wpływu danego obiektu na środowisko.
 
Gospodarowanie odpadami
W myśl nowych przepisów posiadacz odpadów wydobywczych jest obowiązany do przeprowadzenia i przedłożenia właściwemu organowi (regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, marszałkowi województwa bądź staroście) przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi co pięć lat. Jeżeli tego nie zrobi, właściwy organ wzywa go, w drodze decyzji, do przedłożenia przeglądu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Niedostosowanie się do tych wymagań w określonym czasie skutkuje wygaśnięciem decyzji zatwierdzającej ten program. Posiadacz odpadów wydobywczych musi też informować właściwy organ o wszelkich planowanych zmianach w programie gospodarowania nimi w formie pisemnego oświadczenia. Zmian można dokonać, jeżeli właściwy organ w terminie 30 dni od dnia przedłożenia pisemnego oświadczenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli planowane zmiany mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi lub są sprzeczne z przepisami o ochronie środowiska. W przypadku zmian, o których mowa w art. 17, lub w przypadku zmiany rodzaju składowanych odpadów wydobywczych, ich posiadacz jest obowiązany przedłożyć do zatwierdzenia nowy program gospodarowania odpadami wydobywczymi, uwzględniający w szczególności przegląd klasyfikacji obiektu ich unieszkodliwiania.
 
Przegląd klasyfikacji
Nowym obowiązkiem posiadacza odpadów, prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, jest dokonanie przeglądu klasyfikacji tego obiektu, przed złożeniem wniosku o zgodę na jego zamknięcie. Przeglądu dokonuje się na podstawie kryteriów klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych i zgodnie z oceną ryzyka obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Właściwemu organowi przesyła się informację o wynikach dokonanego przeglądu wraz z uzasadnieniem. W przypadku konieczności sporządzenia zmiany klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych właściwy organ zobowiązuje, w drodze decyzji, posiadacza odpadów wydobywczych do przedłożenia do zatwierdzenia nowego programu gospodarowania odpadami wydobywczymi, uwzględniającego zmianę tej klasyfikacji.
 
W celu dostosowania wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych do treści tego zezwolenia, w art. 15 ust. 1 ustawy dodano wymóg wyszczególnienia ilości odpadów poszczególnych rodzajów przewidzianych do składowania w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Przyjęto też, że wnioskujący o wydanie zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, dla którego przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania w przypadku obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych kategorii A, obowiązany jest do sporządzenia dokumentacji w języku państwa, na którego terytorium może oddziaływać ten obiekt.
 
Zamknięcie obiektu
Nowelizacja ustawy o odpadach wydobywczych wprowadza również zmiany dotyczące procedury zamknięcia obiektu unieszkodliwiania takich odpadów. Określono przypadki, w których posiadacz odpadów prowadzący obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych obowiązany jest do złożenia wniosku o jego zamknięcie. Jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdzi, że zachodzą podstawy do zamknięcia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub jego części, w zarządzeniu pokontrolnym wskazuje termin, w którym prowadzący ten obiekt musi wystąpić z wnioskiem o wydanie zgody na zamknięcie obiektu lub jego części w przypadku, gdy taki wniosek nie został złożony. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska informuje też właściwy organ o stwierdzeniu potrzeby zamknięcia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub jego części i o wskazanym w zarządzeniu pokontrolnym terminie wystąpienia z odpowiednim wnioskiem.
W art. 33 ustawy o odpadach wydobywczych, regulującym kwestie zmiany posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, wprowadzono przepisy uwzględniające na etapie zmiany zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych posiadanie przez nowego posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych gwarancji finansowej lub jej ekwiwalentu. Z kolei w art. 40 ustawy dodano, że marszałek województwa jest organem właściwym również dla obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych kategorii A.
Nowe przepisy weszły w życie 14 stycznia 2013 r.
 
Źródła
  1. Ustawa z 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o odpadach wydobywczych oraz niektórych innych ustaw(DzU z 2012 r., poz. 1513).
  2. Ustawa z 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (DzU z 2008 r. nr 138, poz. 865, z późn. zm.).
  3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/21/WE z 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającej dyrektywę 2004/35/WE(Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.).
prof. UKW dr hab. Zbigniew Bukowski, wspólnik w kancelarii Jendrośka, Jerzmański, Bar&Wspólnicy. Prawo gospodarcze i ochrony środowiska

Ten artykuł jest dostępny dla wszystkich

Z prenumeratą cyfrową lub papierową uzyskasz
bezpłatny dostęp do wszystkich treści.

Sprawdź ofertę prenumeraty

Zaloguj się  |  Prenumerujesz? – otrzymaj dostęp

Reklama

comments powered by Disqus