Przyjazny e-urząd w Polsce?

wydany w Dodatek specjalny – 2016-9
  DRUKUJ

Obecnie funkcjonująca administracja nie jest w stanie zarządzać w oparciu o ustandaryzowane dane, instytucje publiczne nie wymieniają się informacjami, a Polacy mają słaby dostęp do e-usług państwa. Konieczna jest zatem cyfrowa transformacja państwa, tak aby każdy mógł załatwić drogą elektroniczną dowolną sprawę w obszarze administracji publicznej dowolnego szczebla. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada, że osiągnięcie tego celu jest możliwe, jednak wymaga wdrożenia wielu zmian i konkretnych inwestycji.

Ten artykuł jest dostępny dla wszystkich.

Zgodnie z wynikami badań prowadzonych w skali globalnej przez Komisję Europejską, nowoczesne technologie informacyjne i telekomunikacyjne są obecnie jednym z najistotniejszych stymulatorów wzrostu gospodarczego oraz poziomu zatrudnienia. Jednakże dotychczasowe zaniechania w tym obszarze powodują powiększenie dystansu między Polską a grupą liderów zarówno w Europie, jak i na świecie. Należy zatem pilnie usprawnić wdrażanie nowatorskich projektów. Za pomocą innowacyjnych, cyfrowych technologii państwo może stać się usługowe – ma szybciej się rozwijać, stawać się bardziej przyjazne i wspierać potrzeby mieszkańców i przedsiębiorców. Koordynatorem procesu cyfrowej transformacji państwa ma zatem zostać minister cyfryzacji. A swoje tegoroczne plany oraz wizje wybiegające tam, gdzie to konieczne, na lata następne przedstawił on w dokumencie opublikowanym na stronie Ministerstwa, zatytułowanym „Kierunki Działań Strategicznych Ministra Cyfryzacji w obszarze informatyzacji usług publicznych”.

Orientacja na usługi cyfrowe

Obecnie priorytetowym działaniem jest skoncentrowanie się państwa na zapewnieniu e-usług adekwatnych do realnych potrzeb mieszkańców. Uruchomienie z nimi stałej linii kontaktu to najważniejsze zadanie umożliwiające pozyskanie obustronnej relacji o planach, potrzebach i ocenie poszczególnych działań. Administracja musi wsłuchiwać się w głos klientów i dbać o ich wysoki poziom satysfakcji, tak jak robi to biznes w warunkach konkurencyjnego rynku. E-usługi nie mają przenosić papierowych procedur biurokratycznych w sferę cyfrową, ale realnie upraszczać i maksymalnie automatyzować procesy załatwiania spraw.

Konieczne jest też przygotowanie inwentaryzacji systemów e-administracji oraz ich stały monitoring – szczególnie w zakresie kosztów utrzymania oraz funkcjonalności i wykorzystania. Jest to niezbędny element strategii rozwoju polskiej e-administracji i gospodarowania środkami publicznymi. W zakresie monitoringu oraz zwiększenia efektywności wykorzystania zaplecza ICT polskiej administracji należy rozważyć dostarczenie bezpiecznej przestrzeni dyskowej w ramach centrów przetwarzania danych (tzw. back-up w chmurze) dla mniejszych podmiotów administracji państwowej, co zdecydowanie wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa i obniżenie kosztów utrzymywania niezbędnej infrastruktury, np. serwerów. W kolejnej fazie trzeba rozważyć świadczenie w architekturze chmury obliczeniowej bardziej zaawansowanych usług. Nowoczesne rozwiązania gromadzenia i przetwarzania danych typu big-data (giga dane) – od lat wykorzystywane przez biznes w procesie podejmowania decyzji strategicznych – powinny być równie szeroko stosowane w administracji publicznej.

Ponadto należy stworzyć jeden portal informacji i usług administracji rządowej. Szukając informacji dotyczącej administracji rządowej, każdy będzie miał do dyspozycji jedną stronę internetową, gdzie szybko odnajdzie wszelkie potrzebne dane, w tym także te obecnie zawarte w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP), a także e-usługi, prezentowane w jednolity i ustandaryzowany sposób. Pozwoli to jednocześnie na znaczne zmniejszenie kosztów utrzymywania, zarządzania i budowania niezależnych serwisów internetowych poszczególnych jednostek administracji państwowej. Należy też stworzyć jeden zunifikowany i przejrzysty portal informacyjno-usługowy całej administracji rządowej, który będzie miał jeden adres internetowy, łatwy do zapamiętania dla każdego. Zawarte w nim informacje powinny być pisane prostym językiem, zrozumiałym dla każdego obywatela, niezależnie od wykształcenia i miejsca zamieszkania.

Trzeba też skończyć z fikcją e-usług, które polegają jedynie na wysyłaniu elektronicznych wniosków i pism do urzędu. Rządowy portal e-usług będzie rozwijał tylko te, które automatyzują procesy i dostarczają wynik lub korzyść dla obywatela automatycznie i z jak najmniejszym udziałem urzędnika. Zostaną zapewnione m.in. elektroniczne usługi dla rodzin, możliwość elektronicznego uzyskania dowodu osobistego, odpisu aktu stanu cywilnego, zapłacenia mandatu itd.

Z kolei informacje o usługach urzędowych w BIP zostaną uproszczone i przeniesione do części usługowo-informacyjnej jednolitego portalu państwa. Dla pozostałych informacji o działaniu urzędów powstanie jeden zbiorczy dział biuletynu informacji publicznej, zbudowany na bazie istniejących i rozproszonych serwisów BIP. Obecnie na 70 tys. podmiotów tylko 15 tys. publikuje jakiekolwiek informacje poprzez stronę główną Biuletynu Informacji Publicznej. Gromadzone tam informacje są niespójne i nieaktualne, a ich zestawienia i analiza praktycznie niemożliwe. Wszelkie podmioty publiczne będą teraz zobowiązane do publikacji informacji w jednolity, ustandaryzowany i czytelny sposób. Zostanie także udostępniony interfejs komunikacyjny (API), który będzie pozwalał na łatwe przetwarzanie tych informacji w systemach i aplikacjach podmiotów trzecich. Należy ponadto skoordynować wiele działań, a w miarę potrzeb połączyć lub zlikwidować dublujące się działania – co zdecydowanie wpłynie na poprawę efektywności zarządzania, obniży koszty oraz znacznie podniesie jakość ich produktów i poprawi zdolność do wspierania administracji w procesie transformacji.

Bezpieczne i zintegrowane e-usługi

Ochrona cywilnej cyberprzestrzeni RP jest jednym z głównych priorytetów ministra cyfryzacji. W Internecie coraz częściej dochodzi do naruszania ekonomicznych praw obywateli i przejmowania ich wrażliwych danych – należy temu skutecznie przeciwdziałać. Konieczne jest zatem powołanie w administracji państwowej zespołów ‎reagowania na incydenty komputerowe oraz opracowanie i wdrożenie Strategii Ochrony Cyberprzestrzeni Państwa.

Ponadto należy zintegrować System Rejestrów Państwowych (SRP) – PESEL, dowody osobiste (RDO) i akta stanu cywilnego (BUSC). Jest to podstawa funkcjonowania nowoczesnego państwa. Dziś SRP to największy, aktualizowany na żywo, wewnętrznie zintegrowany cyfrowy organizm w Polsce. Powinien on być podstawą dla rozwoju usług nowoczesnej e-administracji. Kolejne kluczowe rejestry państwowe – funkcjonujące niezależnie – powinny być systematycznie dołączane do SRP. Integracja ta wpłynie na szybkość działania, spójność i poprawność danych oraz znacznie obniży koszty utrzymywania rejestrów państwowych.

Należy wprowadzić jednolity i bezpieczny standard identyfikacji obywateli (eID) w systemach e-usług administracji publicznej. Obywatele muszą jak najszybciej uzyskać możliwość elektronicznego potwierdzania swojej tożsamości w kontakcie z administracją.

Niezbędna jest szczegółowa inwentaryzacja możliwości technicznych centrów przetwarzania danych oraz efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury sprzętowej (ICT) posiadanej przez administrację państwową. Wszystkie systemy będące w gestii ministra cyfryzacji będą utrzymywane na zintegrowanej infrastrukturze serwerowej, zostaną także zapewnione centra zapasowe dla systemów o znaczeniu strategicznym. Konieczne jest reaktywowanie portalu konsultacje.gov.pl dla konsultacji w obrębie całej administracji państwowej i wykorzystywanie go jako jedynego wiarygodnego źródła wiedzy o procesie konsultacyjnym i jego przebiegu.

Ponadto należy wypracować i przyjąć jednolity standard systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentami, rozwijanego i wspieranego przez państwo, umożliwiając jednocześnie funkcjonowanie systemów komercyjnych pod warunkiem ich pełnej interoperacyjności. Obecnie administracja wspiera dwa systemy: EZD (PUW) oraz eDok (COI). Zostaną zaproponowane zmiany, które znacznie uproszczą zasady elektronicznego obiegu dokumentów i zapewnią urzędom większe korzyści z rezygnacji z papieru.

W kierunku zwiększenia efektywności działań

Należy też zwiększyć efektywność wydatkowania środków z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa (POPC) w zakresie zarówno budowy szerokopasmowego Internetu i budowy sprawnej e-administracji, jak i nabywania tzw. kompetencji miękkich. W ramach POPC dysponujemy środkami wysokości blisko 10 mld zł, przy znacznie większych potrzebach – zatem zwiększenie efektywności tych środków jest absolutnie kluczowe. Niezbędne jest też podnoszenie kompetencji po stronie administracji. Należy zdobywać kompetencje, które pozwolą na skuteczne zamawianie, nadzór nad projektami oraz odbiór odpowiednich rozwiązań i technologii, a także w zakresie utrzymywania kluczowych systemów e-administracji. Należy jednocześnie położyć nacisk na to, że kompetencje cyfrowe administracji nie mogą ograniczać się do sfery czysto technicznej. Technologia nie jest celem samym w sobie. Administracja musi zdobyć kompetencje w praktycznym stosowaniu technologii cyfrowych, tak by odpowiadać na realne potrzeby, niwelować bariery, upraszczać procesy i zmniejszać koszty funkcjonowania. Takim wyspecjalizowanym ośrodkiem działającym na zlecenie ministra cyfryzacji będą: zintegrowany instytut cyfryzacji (powstały z połączenia podległych Ministerstwu instytutów) oraz COI w nowej formule prawnej.

Kluczowe jest też zwiększenie skuteczności działań Polski w zakresie ICT zarówno w instytucjach UE, jak i w innych instytucjach międzynarodowych. W ocenie ministra cyfryzacji interesy Polski w obszarze cyfryzacji nie są wystarczająco silnie reprezentowane na forum europejskim. Zatem jednym z priorytetów ministra cyfryzacji będzie aktywna i zdecydowana polityka wzmacniająca nasze uczestnictwo w wypracowywaniu rozwiązań unijnych i międzynarodowych, kluczowych dla realizacji polskich interesów społecznych i gospodarczych.

Opracowanie redakcyjne na podstawie informacji zawartych na stronie Ministerstwa Cyfryzacji

Ten artykuł jest dostępny dla wszystkich

Z prenumeratą cyfrową lub papierową uzyskasz
bezpłatny dostęp do wszystkich treści.

Sprawdź ofertę prenumeraty

Zaloguj się  |  Prenumerujesz? – otrzymaj dostęp

Reklama

comments powered by Disqus